Şirince'nin doğal, güzel, uyumlu ve aslına sadık bir şekilde yeniden yapılanması en büyük dileğimizdir.

Deneyimlerimizden çıkardığımız sonuçları sizlerle paylaşmak istedik.

Eski Şirince evleri genellikle iki katlı olup, alt kat ahır ve depo, üst kat yaşama alanı olarak kullanılır. Çukur ve dik yerlerdeki bazı evlerin üç katlı olduğu görülür. Alt kat yığma taştan, üst katın ön cephesi ve bazen yan cepheleri sıvalı ahşap bağdadi ("çit") tekniğiyle inşa edilir.

Ev cepheleri yamaç boyunca eş yükseklikte düzgün sıralar halinde dizilmiş olup, köyün genel görüntüsüne güzelliğini veren en önemli unsurlardan biri budur. (Bak. Şekil 1) Son yıllarda bazı evlerin yıkılması, bazı evlerin yerine de nizamsız ve yamuk binaların yapılmasıyla köyün görünümü büyük ölçüde zedelenmiştir.

Köy içinde yeni yapılacak yapılarda şu noktalara özellikle dikkat edilmelidir:
A) cephenin (özellikle de üst kat cephesinin) etraftaki evlerle aynı yöne bakması;
B) ev kotunun (yani çatı çizgisinin) aynı sıradaki evlerle aynı hizada, arka sıradaki evlerden ortalama bir kat kadar (2.5-4 metre) düşük ve ön sıradaki evlerden bir kat kadar yüksek olması.

Cephe oranları
Tipik Şirince evinin ön cephe eni 8.10 metredir. (Bak. Şekil 2) Bununla birlikte eni 16 metreyi bulan çift cephelere, 5.40 m eninde dar cephelere (Bak. Şekil 3) ve 4.05 m eninde yarım cephelere de (Bak. Şekil 4) rastlanır. "L" şeklindeki bazı evlerde biri geniş (8.10 veya 5.40 m) diğeri dar (4.05 m) olmak üzere önde çift cephe bulunur.

Ortalama üst kat dış cephe yüksekliği 2.70 metredir. Bu sayının 8.10'un tam üçte biri olması ilgi çekicidir. Bu basit matematiksel oranlar Şirince evlerine özgü uyumlu, göze hoş gelen görüntüyü sağlar.

Alt kat genellikle daha yüksektir; 3.50 - 4 metreyi bulabilir. Anlaşılan, komşu evlerin üst katlarını bir hizaya getirebilmek için yerin doğal engebesine bağlı olarak alt katın yüksekliğiyle oynanmıştır. 3.50 metreyi aşan alt katlar ikiye bölünmek suretiyle bazen bir ara kat kazanılır. (Bak. Şekil 5)

Çıkmalar
Üst kat cephesi "eli belinde" adı verilen payandalarla destekli olarak çıkma yapabilir, ya da alt katla aynı hizada yani çıkmasız olabilir. Ancak çıkma olmadığı zaman da üst kat bir pervaz veya kornişle belirgin şekilde alt kattan ayrılır.

Tipik çıkma payı 40 ila 60 cm'dir. Bazen diyagonal bir çıkma yapmak suretiyle üst kat cephesinin daha uygun bir şekilde yönlendirilmesi sağlanabilir.

Geleneksel Şirince evlerinin ön cephesinde balkon bulunmaz. Bazı evlerde cumba (kısmi çıkma) vardır.

Şekil 3: 5.40 metre eninde ev cephesi.

Şekil 4: 4.05 metrelik yan çıkma.

Betonarme mi, taş ve ahşap mı?
Yeni evleri betonarme inşa etmenin avantajları var mıdır?
Ciddi bir avantajını biz göremedik.

Üç kattan yüksek binalarda betonarme mantıklı bir yapı tekniği olabilir. Daha küçük konutlarda betonarmenin maliyet ve sağlamlık açısından önemli bir yararı yoktur; sağlık, estetik ve çevre kirliliği açılarından sakıncaları ise azımsanmayacak niteliktedir. Dünyanın hiçbir ülkesinde küçük konutların yapımında Türkiye'deki kadar yaygın betonarme kullanılmamaktadır.

1. Maliyet açısından. Yığma taş ve bağdadi duvar, tuğla örme duvardan daha pahalıdır. Buna karşılık kat aralarını ve çatıyı ahşap yapmakla betonarmeye oranla gerek malzeme maliyeti, gerek işçilik süresinden büyük tasarruf sağlarsınız. Ayrıca iyi örülmüş bir taş duvarı sıvamaya gerek olmadığı için sıva maliyetini de toplamdan düşmek gerekir.
Bir başka önemli tasarruf kalemi mühendis maliyetidir. Betonarme inşaatta statik proje şart olduğu halde, geleneksel inşaat tekniklerinde göz kararı ve aklı selimden başka bir şeye ihtiyacınız yoktur.

2. Sağlamlık açısından. İyi inşa edilmiş taş binalar depreme herhangi bir betonarme yapı kadar dayanıklıdır. Son yıllarda Türkiye'deki depremlerde genellikle yeni yapılmış betonarme binalar çökmüş, yüz yıllık taş ve kerpiç evlere bir zarar gelmemiştir. Üst katın ahşap gibi hafif bir malzemeden yapılması halinde dayanıklılık daha da artar.
Buna karşılık ahşapta yangın tehlikesi daha büyüktür.

3. Sağlık ve ferahlık açısından. Ahşap çatkılı iç mekanlar sağlıklı, hafif, ferahtır. Kalın taş duvar ise yazın içerisini serin tutar, kışın ısıyı iyi muhafaza eder.
Betonarmenin havası boğucu ve rutubetlidir. Bilhassa betonarme çatı, yazın evin içini hamam gibi ısıtır ve terletir. Beton duvar nefes almadığı ve nem tuttuğu için kötü bir "inşaat kokusu" yıllar boyunca eve siner.

4. Çevre kirlenmesi açısından. Taş ve ahşap işçiliği inşaat esnasında yakın çevreyi az kirletir. Artan taştan bahçe duvarı yapabilir, artan tahtayı yakıt olarak kullanabilirsiniz.
Buna karşılık ne kadar dikkat edilirse edilsin, betonarme inşaat esnasında yakın çevrenin çirkin bir şantiye ve moloz yığını görüntüsüne bürünmesini önleyemezsiniz.

5. Yapım zevki açısından. İşveren olarak eğer inşaatla bizzat kendiniz ilgileniyorsanız, betonarme yerine taş ve ahşap kullanmanın bir başka avantajından söz edebiliriz.
Betonarmede yapacağınız işler mühendisin hesabıyla (ve varsa mimarın projesiyle) sınırlıdır. Fazla oynayamazsınız. Oysa taş ve ahşapta, binanın statiğini zedelemeden canınızın istediği gibi girintiler, çıkıntılar, nişler, cumbalar, çıkmalar, iç galeriler, ilginç köşe bucaklar yaratabilir; değişik duvar dokuları deneyebilir; "kutu kutu odalar" modelinden hayal gücünüz oranında uzaklaşabilirsiniz. Eldeki malzemenin niteliğine ve ustanızın becerisine göre, inşaat sırasında yeni yeni fikirler ve çözümler üretebilirsiniz.

Bunun da keyfi başkadır.

Betonarme nerede yararlı olabilir?
Betonarmenin tercih edileceği yerler de vardır. Binanın ana yapısını taş ve ahşaptan örerken, rutubet gören tabla yüzeyleri ve dışarıdan gözükmeyecek bazı destek duvarlarını betonarme yapmak, daha hızlı ve sağlıklı çözüm olabilir. Örneğin: